Begonie w doniczkach: Dlaczego warto i co musisz wiedzieć na start?

Begonie w doniczkach: Dlaczego warto i co musisz wiedzieć na start?

Begonie od lat królują w naszych domach, na balkonach i w ogrodach, oferując niezrównaną paletę barw i form. Ich różnorodność jest tak imponująca, że każdy, od początkującego amatora po doświadczonego ogrodnika, znajdzie odmianę idealną dla siebie. Od subtelnych begonii bulwiastych, obsypujących się kaskadami kwiatów przez całe lato, po eleganckie, zwarto rosnące begonie stale kwitnące, czy też egzotyczne begonie królewskie, urzekające kształtem i kolorem liści – możliwości są niemal nieograniczone. Sadzenie begonii w doniczkach to fantastyczny sposób na udekorowanie każdej przestrzeni, zwłaszcza w miejscach, gdzie tradycyjne grządki nie są możliwe. Doniczki pozwalają na swobodne przenoszenie roślin, chronienie ich przed zmiennymi warunkami atmosferycznymi, a także na kontrolowanie warunków uprawy, co jest kluczowe dla tych wrażliwych piękności.

Wybierając begonie do uprawy pojemnikowej, zazwyczaj decydujemy się na odmiany bulwiaste. Są one cenione za spektakularne, często bardzo duże kwiaty w odcieniach czerwieni, pomarańczy, żółci, różu czy bieli, które mogą przypominać róże, kamelie, a nawet goździki. Ich kwiaty mogą być pojedyncze, półpełne lub pełne, co dodatkowo zwiększa ich atrakcyjność. Typowe odmiany bulwiaste doniczkowe to np. popularne serie 'Nonstop’, 'Cascada’ (o zwisających pędach, idealne do wiszących koszy) czy 'Illumination’. Decyzja o uprawie begonii w doniczce to także inwestycja w elastyczność – gdy nadejdą pierwsze przymrozki, możemy łatwo przenieść nasze rośliny do wnętrza i bezpiecznie przezimować bulwy, aby cieszyć się nimi przez kolejne sezony. To sprawia, że begonie stają się wyjątkowo ekonomicznym i satysfakcjonującym wyborem dla każdego, kto marzy o długotrwałym i obfitym kwitnieniu. Pamiętajmy, że sukces w uprawie begonii w doniczkach zaczyna się od solidnych podstaw – wyboru odpowiednich bulw, właściwej doniczki i idealnego podłoża, o czym opowiemy w dalszej części artykułu.

Wybór i przygotowanie bulw oraz idealnego podłoża i doniczek

Kluczem do sukcesu w uprawie begonii jest wybór zdrowych, wysokiej jakości bulw. Zwróć uwagę, aby bulwy były jędrne, pozbawione wszelkich miękkich plam, pleśni czy uszkodzeń mechanicznych. Ich powierzchnia powinna być gładka i sucha. Wielkość bulwy ma znaczenie – większe bulwy, o średnicy 4-6 cm, zazwyczaj dają silniejsze rośliny i obfitsze kwitnienie w pierwszym sezonie. Mniejsze bulwy (np. 2-3 cm) też zakwitną, ale mogą potrzebować więcej czasu na rozwój i będą miały mniejsze kwiaty. Zakupu bulw najlepiej dokonywać u sprawdzonych dostawców lub w renomowanych centrach ogrodniczych, co minimalizuje ryzyko nabycia materiału słabej jakości.

Kiedy sadzić bulwy begonii? Optymalne terminy

Prawidłowy termin sadzenia bulw begonii jest decydujący dla obfitości i terminu kwitnienia. Jeśli marzysz o begonii kwitnącej już od wczesnego lata (maj/czerwiec), rozpocznij sadzenie bulw w doniczkach w drugiej połowie lutego lub na początku marca. Jest to moment, kiedy dni stają się dłuższe, a słońce daje więcej światła, co sprzyja kiełkowaniu. Bulwy sadzone w tym okresie mają wystarczająco dużo czasu, aby rozwinąć silny system korzeniowy i wypuścić pędy zanim zostaną wyniesione na zewnątrz (co powinno nastąpić dopiero po ustąpieniu ryzyka przymrozków, zazwyczaj po 15 maja). Jeśli jednak zdecydujesz się na sadzenie w późniejszym terminie, np. w połowie kwietnia, kwitnienie może opóźnić się o kilka tygodni. Ważne jest, aby bulwy miały co najmniej 8-10 tygodni na rozwój w kontrolowanych warunkach przed przeniesieniem ich na stałe miejsce na zewnątrz.

Jakie doniczki i pojemniki wybrać? Materiał i rozmiar mają znaczenie

Wybór odpowiedniej doniczki to fundament zdrowej begonii. Przede wszystkim, doniczka musi posiadać otwory drenażowe na dnie. Bez nich woda będzie zalegać, prowadząc do gnicia korzeni – największego wroga begonii bulwiastych.

* Rozmiar: Dla pojedynczej bulwy begonii bulwiastej zaleca się doniczkę o średnicy minimum 15-20 cm. Jeśli planujesz posadzić dwie lub trzy mniejsze bulwy razem, wybierz pojemnik o średnicy 25-30 cm. Pamiętaj, że begonie rozwijają się najlepiej, gdy mają wystarczająco miejsca na system korzeniowy. Zbyt mała doniczka ograniczy rozwój rośliny i wielkość kwiatów.
* Materiał: Materiał doniczki również odgrywa rolę.
* Donice ceramiczne lub gliniane: Są porowate, co pozwala na lepszą cyrkulację powietrza i odparowywanie nadmiaru wilgoci z podłoża. To ogranicza ryzyko przelania. Ich wadą jest to, że szybciej wysychają, co wymaga częstszego podlewania, zwłaszcza w upalne dni.
* Donice plastikowe: Są lżejsze i dłużej utrzymują wilgoć, co jest zaletą w upalne lata, ale zwiększa ryzyko przelania, jeśli nie kontrolujemy podlewania. Są też tańsze i bardziej wytrzymałe.
* Donice z terakoty: Łączą estetykę gliny z nieco lepszą trwałością.
Wybór materiału zależy od Twoich preferencji i warunków, w jakich begonia będzie rosła. Jeśli często zapominasz o podlewaniu, plastikowa doniczka może być lepsza. Jeśli masz tendencję do nadmiernego podlewania, wybierz glinianą lub ceramiczną.

Jak przygotować podłoże do sadzenia? Skład idealnej mieszanki

Begonie bulwiaste preferują podłoże żyzne, lekkie, dobrze przepuszczalne i lekko kwaśne do neutralnego (pH 5.5-6.5). Absolutnie kluczowe jest, aby ziemia nie była zbyt zbita i gliniasta, ponieważ sprzyja to gromadzeniu się wody i braku dostępu tlenu do korzeni.

Idealna mieszanka podłoża to:
* 50-60% wysokiej jakości ziemi torfowej lub substratu dla roślin kwitnących/uniwersalnego: Torf zapewnia lekkość, kwasowość i dobrą zdolność do zatrzymywania wody.
* 20-30% perlitu lub gruboziarnistego piasku: Te dodatki znacząco poprawiają drenaż i napowietrzenie podłoża, zapobiegając jego zbiciu. Perlit jest szczególnie polecany ze względu na swoją lekkość i zdolność do magazynowania wody, którą stopniowo oddaje roślinom.
* 10-20% kompostu lub ziemi liściowej: Wzbogaca podłoże w materię organiczną i składniki odżywcze, zapewniając wolno uwalniające się pożywienie dla rośliny.

Przed użyciem, zwłaszcza jeśli ziemia jest przechowywana w wilgotnym miejscu, warto rozważyć jej spulchnienie i ewentualne przepłukanie, aby usunąć nadmiar soli (jeśli kupiliśmy tanią ziemię). Niektórzy doświadczeni ogrodnicy zalecają lekką sterylizację podłoża, np. przez wyprażenie w piekarniku przez 30 minut w 100°C lub zalanie wrzątkiem, aby wyeliminować potencjalne patogeny i nasiona chwastów. Jest to szczególnie ważne, jeśli korzystasz z ziemi ogrodowej, która może zawierać zarodniki chorób grzybowych.

Sadzenie bulw begonii krok po kroku: Precyzja kluczem do sukcesu

Sadzenie begonii z bulw to proces, który wymaga staranności i uwagi na detale. Prawidłowo wykonany, zapewni roślinom optymalny start i zdrowy rozwój.

1. Przygotowanie doniczki i drenażu: Na dnie wybranej doniczki (pamiętaj o otworach drenażowych!) umieść warstwę drenażową o grubości 2-3 cm. Może to być keramzyt (lekki, doskonale chłonie nadmiar wody i stopniowo ją oddaje), potłuczone ceramiczne doniczki, gruby żwir, a nawet kawałki styropianu. Warstwa drenażowa jest absolutnie niezbędna, aby nadmiar wody mógł swobodnie odpływać, zapobiegając gniciu korzeni.
2. Wstępne wypełnienie podłożem: Na warstwę drenażową wsyp około 5-8 cm przygotowanego podłoża. Delikatnie uklep je, ale nie ugniataj zbyt mocno, aby zachować jego lekkość i przewiewność.
3. Orientacja bulwy: To jeden z najważniejszych etapów. Bulwy begonii mają wyraźną wklęsłą stronę (często z widocznymi pąkami) i wypukłą spodnią część, z której wyrastają korzenie. Zawsze sadź bulwę wklęsłą stroną do góry. To z niej wyrosną pędy i liście. Jeśli posadzisz ją odwrotnie, roślina nadal może wyrosnąć, ale będzie znacznie osłabiona, a jej rozwój opóźniony.
4. Ułożenie bulwy: Delikatnie umieść bulwę na podłożu. Wciśnij ją lekko, tak aby dobrze przylegała do ziemi. Jeśli sadzisz kilka bulw w jednej doniczce, zachowaj odstępy co najmniej 10-15 cm między nimi, aby każda roślina miała wystarczająco miejsca do rozwoju.
5. Przykrycie bulwy podłożem: Przykryj bulwę cienką warstwą podłoża, o grubości około 1-2 cm. Bulwa nie powinna być zakopana zbyt głęboko. Ideałem jest, aby wierzchołek bulwy znajdował się około 2-3 cm poniżej powierzchni ziemi po pierwszym podlaniu. Zbyt głębokie posadzenie może opóźnić kiełkowanie, a nawet uniemożliwić jej wzrost. Zbyt płytkie z kolei narazi ją na wysychanie.
6. Pierwsze podlewanie: Po posadzeniu delikatnie podlej podłoże. Użyj konewki z sitkiem, aby nie wypłukiwać ziemi i nie odsłaniać bulwy. Podłoże ma być wilgotne, ale nie mokre i przesycone wodą. Nadmiar wody powinien swobodnie wypłynąć przez otwory drenażowe. W początkowym okresie, zanim pojawią się pierwsze pędy, podlewaj umiarkowanie, utrzymując jedynie lekko wilgotne podłoże. Zbyt obfite podlewanie na tym etapie może doprowadzić do gnicia bulwy.
7. Optymalne warunki początkowe: Ustaw doniczkę w ciepłym miejscu (temperatura około 18-22°C) z dobrym dostępem do rozproszonego światła. Unikaj bezpośredniego, ostrego słońca. Możesz przykryć doniczkę folią lub szybką, aby stworzyć mini szklarnię i zwiększyć wilgotność powietrza, co przyspieszy kiełkowanie. Pamiętaj jednak o regularnym wietrzeniu, aby zapobiec rozwojowi pleśni. Pierwsze pędy powinny pojawić się po 3-6 tygodniach, w zależności od odmiany i warunków.

Optymalne warunki środowiskowe dla begonii doniczkowych

Begonie, choć urokliwe, potrafią być nieco kapryśne, jeśli chodzi o warunki uprawy. Zapewnienie im odpowiedniego środowiska to podstawa sukcesu.

Jakie stanowisko wybrać? Światło to podstawa

Wymagania świetlne begonii różnią się w zależności od odmiany.
* Begonie bulwiaste wielkokwiatowe: Generalnie preferują stanowiska jasne, ale z rozproszonym światłem. Idealne jest miejsce z porannym słońcem i popołudniowym cieniem. Zbyt ostre, bezpośrednie słońce, szczególnie w godzinach południowych, może poparzyć delikatne liście i kwiaty, powodując ich brązowienie i zamieranie. Liście mogą stać się żółte lub blade. Idealnym miejscem będzie wschodni parapet lub okno wychodzące na północny-zachód, gdzie słońce operuje łagodniej.
* Begonie o zwisających pędach (np. seria 'Cascada’, 'Illumination’): Podobnie jak wielkokwiatowe, najlepiej czują się w półcieniu. W pełnym słońcu ich kwiaty szybko blakną, a liście mogą ulec poparzeniom.
* Begonie stale kwitnące (Begonia semperflorens): Te odmiany są bardziej tolerancyjne na słońce i mogą rosnąć w pełnym słońcu, pod warunkiem, że podłoże jest stale lekko wilgotne.
* Begonie królewskie (Begonia rex): Uznawane za rośliny typowo cieniolubne. Potrzebują jasnego, ale rozproszonego światła. Bezpośrednie słońce jest dla nich zabójcze, powoduje utratę intensywności barw liści i poparzenia.

Niezależnie od odmiany, unikaj stawiania doniczek z begoniami w miejscach narażonych na silne przeciągi. Gwałtowne zmiany temperatury i ruch powietrza mogą prowadzić do opadania pąków i kwiatów.

Wymagania dotyczące wilgotności i temperatury

Begonie to rośliny wywodzące się z regionów tropikalnych i subtropikalnych, co oznacza, że cenią sobie ciepło i umiarkowaną, ale stabilną wilgotność.

* Temperatura: Idealna temperatura dla większości begonii w okresie wegetacji to 18-24°C. Poniżej 15°C rośliny zaczynają cierpieć – ich wzrost spowalnia, mogą żółknąć liście i opadać pąki kwiatowe. Absolutnie nie tolerują spadków temperatury poniżej 10°C, co może prowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń bulw i zamierania rośliny. Należy również unikać gwałtownych skoków temperatury i zbyt dużych różnic między dniem a nocą, gdy begonie znajdują się na zewnątrz.
* Wilgotność powietrza: Begonie cenią sobie umiarkowaną wilgotność powietrza, na poziomie 50-60%. Zbyt suche powietrze, zwłaszcza w ogrzewanych pomieszczeniach zimą, może prowadzić do zasuszenia końcówek liści i zwiększa podatność na ataki przędziorków. Ważna uwaga: Unikaj zraszania liści begonii! Choć wiele roślin tropikalnych lubi zraszanie, begonie są na to bardzo wrażliwe. Woda na liściach, zwłaszcza w połączeniu z chłodem lub brakiem cyrkulacji powietrza, sprzyja rozwojowi chorób grzybowych, takich jak mączniak prawdziwy czy szara pleśń. Zamiast zraszania, możesz zwiększyć wilgotność powietrza, stawiając doniczkę na tacy z wilgotnym keramzytem lub kamykami. Parująca z tacy woda podniesie wilgotność wokół rośliny. Upewnij się, że dno doniczki nie stoi bezpośrednio w wodzie.

Skuteczne podlewanie i nawożenie begonii w doniczkach

Prawidłowe nawadnianie i zbilansowane nawożenie to dwa filary sukcesu w uprawie begonii w doniczkach. Oba te aspekty wymagają precyzji i regularności.

Jakie są najlepsze praktyki podlewania? Mniej znaczy więcej

Begonie bulwiaste są bardzo wrażliwe zarówno na przesuszenie, jak i na przelanie. Obydwie skrajności prowadzą do problemów zdrowotnych, a w skrajnych przypadkach – do zamierania rośliny. Kluczowa zasada: podlewaj umiarkowanie, ale regularnie.

* Metoda „palca w ziemi”: Najlepszym wskaźnikiem potrzeby podlewania jest sprawdzenie wilgotności podłoża na głębokość około 2-3 cm. Włóż palec w ziemię: jeśli wyczuwasz, że jest sucha, to znak, że roślina potrzebuje wody. Jeśli jest nadal wilgotna, wstrzymaj się z podlewaniem. Ta metoda jest znacznie bardziej niezawodna niż ustalanie sztywnego harmonogramu, ponieważ zapotrzebowanie na wodę zależy od temperatury, nasłonecznienia, wielkości rośliny i doniczki.
* Częstotliwość: W okresie intensywnego wzrostu i kwitnienia (od wiosny do jesieni) begonie mogą wymagać podlewania co 2-3 dni, zwłaszcza w upalne dni. W chłodniejszych okresach lub po kwitnieniu (przed zimowaniem) częstotliwość należy znacznie zmniejszyć.
* Jak podlewać:
* Podlewaj wodą o temperaturze pokojowej, najlepiej odstaną. Zimna woda z kranu może być szokiem dla korzeni i zawierać chlor.
* Lej wodę bezpośrednio na podłoże, unikając moczenia liści i kwiatów. Mokre liście sprzyjają rozwojowi chorób grzybowych.
* Podlewaj powoli i równomiernie, aż woda zacznie wypływać z otworów drenażowych na dnie doniczki. To sygnał, że całe podłoże zostało nawodnione.
* Po około 15-20 minutach od podlewania wylej nadmiar wody, który zebrał się w podstawce. Pozostawienie doniczki w stojącej wodzie prowadzi do gnicia korzeni.
* Podlewanie od dołu (nasiąkliwe): Jest to doskonała metoda dla begonii, zwłaszcza jeśli często przelewasz. Postaw doniczkę w większym naczyniu wypełnionym wodą na około 15-30 minut. Podłoże nasiąknie wodą przez otwory drenażowe. Po tym czasie wyjmij doniczkę i pozwól jej nadmiarowi wody odcieknąć. Minimalizuje to ryzyko chorób liści.

Jak nawozić begonie? Odżywianie dla obfitego kwitnienia

Begonie w doniczkach, z ograniczoną ilością podłoża, szybko wyczerpują dostępne składniki odżywcze. Regularne nawożenie jest niezbędne dla ich zdrowego wzrostu i bujnego kwitnienia.

* Kiedy zacząć nawozić: Rozpocznij nawożenie, gdy roślina wytworzy co najmniej kilka liści i zacznie aktywnie rosnąć, zazwyczaj około 4-6 tygodni po posadzeniu bulw. Zbyt wczesne nawożenie może uszkodzić młode korzenie.
* Rodzaj nawozu:
* W okresie intensywnego wzrostu (wiosna): Stosuj nawóz zrównoważony, np. z formułą NPK 10-10-10 lub nieco wyższą zawartością azotu (N) – np. 15-5-10, aby wspomóc rozwój masy zielonej.
* W okresie kwitnienia (lato): Przejdź na nawóz o podwyższonej zawartości fosforu (P) i potasu (K), np. NPK 5-10-10, 10-20-20. Fosfor stymuluje tworzenie pąków kwiatowych i obfitość kwitnienia, potas wspiera ogólną kondycję rośliny i trwałość kwiatów.
* Mikroelementy: Upewnij się, że wybrany nawóz zawiera również mikroelementy, takie jak żelazo, magnez, bor, mangan, które są niezbędne dla pełnego zdrowia rośliny.
* Częstotliwość i dawkowanie: Nawoź begonie raz na 2-3 tygodnie. Zawsze stosuj się do zaleceń producenta na opakowaniu, ale często rozważ stosowanie połowy zalecanej dawki, aby uniknąć przenawożenia. Lepiej nawozić częściej mniejszą dawką niż rzadziej, ale nadmiernie.
* Nawozy organiczne: Oprócz nawozów mineralnych, możesz stosować organiczne alternatywy, takie jak:
* Gnojówka z pokrzywy: Bogata w azot i mikroelementy, wzmacnia rośliny i poprawia ich odporność. Rozcieńcz ją w stosunku 1:10 z wodą.
* Biohumus: Naturalny nawóz produkowany przez dżdżownice, bezpieczny i łagodny, trudny do przenawożenia. Stosuj zgodnie z instrukcją.
* Napar z bananów: Skórki bananów są bogate w potas; możesz namoczyć je w wodzie na kilka dni, a następnie użyć rozcieńczonego roztworu do podlewania.
* Zaprzestanie nawożenia: Pod koniec lata (sierpień/wrzesień) stopniowo ograniczaj nawożenie, a w październiku całkowicie je przerwij. Roślina wchodzi wówczas w fazę spoczynku, a nadmierne nawożenie może zakłócić ten proces.

Kompleksowa pielęgnacja begonii: Od przycinania po zimowanie

Pielęgnacja begonii nie kończy się na podlewaniu i nawożeniu. Kilka dodatkowych zabiegów zapewni im długie i obfite kwitnienie, a także pozwoli cieszyć się nimi przez wiele sezonów.

Jak usunąć przekwitłe kwiaty? Deadheading dla większej obfitości

Usuwanie przekwitłych kwiatów, czyli tzw. deadheading, to kluczowy zabieg, który ma podwójne znaczenie:
1. Stymulacja do dalszego kwitnienia: Gdy kwiaty przekwitają, roślina zaczyna skupiać energię na produkcji nasion. Usuwając przekwitłe kwiatostany, „oszukujemy” roślinę, zmuszając ją do przekierowania energii na tworzenie nowych pąków kwiatowych. W rezultacie begonia kwitnie dłużej i obficiej.
2. Poprawa estetyki i higieny: Usuwanie zwiędłych kwiatów sprawia, że roślina wygląda schludniej i jest bardziej atrakcyjna. Dodatkowo, mokre, gnijące płatki mogą stać się pożywką dla patogenów grzybowych, prowadząc do chorób. Ich regularne usuwanie minimalizuje to ryzyko.

Jak to robić: Użyj ostrych, czystych nożyczek lub sekatora. Odcinaj przekwitłe kwiatostany tuż nad zdrowym liściem lub pąkiem, lub u podstawy szypułki kwiatowej. Upewnij się, że nie pozostawiasz gnijących resztek na roślinie.

Przycinanie korygujące i formujące

Oprócz usuwania przekwitłych kwiatów, begonie czasami potrzebują delikatnego przycinania:
* Usuwanie uszkodzonych części: Regularnie przeglądaj rośliny i usuwaj wszelkie żółte, uschnięte, chore lub uszkodzone liście i pędy. To zapobiega rozprzestrzenianiu się chorób i poprawia wentylację.
* Formowanie (dla niektórych odmian): Niektóre odmiany begonii, zwłaszcza te o zwisających pędach, mogą stać się zbyt wybujałe lub „wylane”. Lekkie przycięcie końcówek pędów może zachęcić roślinę do rozkrzewienia się i wytworzenia bardziej zwartego pokroju. Pamiętaj, aby nie usuwać zbyt wielu pędów naraz.

Wsparcie dla pędów

Begonie bulwiaste, zwłaszcza te o dużych, ciężkich kwiatach, mogą mieć kruche pędy, które łatwo ulegają złamaniu pod ciężarem kwiatów lub w wyniku silnego wiatru. Warto rozważyć zastosowanie delikatnych podpórek, np. bambusowych patyczków, małych kratek lub specjalnych, drucianych obręczy, które utrzymają pędy pionowo. Instaluj podpórki, gdy roślina jest jeszcze młoda, aby uniknąć uszkodzenia korzeni.

Jak zapobiegać chorobom grzybowym i szkodnikom?

Begonie, niestety, są podatne na kilka chorób i szkodników. Profilaktyka jest tutaj kluczowa.

Choroby grzybowe:
* Mączniak prawdziwy: Biały nalot na liściach i pędach.
* Szara pleśń (Botrytis): Szary, puszysty nalot, zwłaszcza na kwiatach i pąkach.
* Gnicie bulw/korzeni: Wynik przelania.

Zapobieganie chorobom grzybowym:
* Prawidłowy drenaż: Absolutna podstawa. Doniczka z otworami, warstwa drenażowa, przepuszczalne podłoże.
* Umiarkowane podlewanie: Nie przelewaj! Podlewaj dopiero, gdy wierzchnia warstwa ziemi wyschnie.
* Unikaj moczenia liści i kwiatów: Podlewaj tylko podłoże.
* Dobra cyrkulacja powietrza: Zapewnij roślinie przestrzeń, nie stawiaj jej w zbyt ciasnym miejscu bez przewiewu.
* Usuwanie martwych części: Regularnie usuwaj przekwitłe kwiaty, żółte liście – to ogranicza miejsca rozwoju grzybów.
* Zaprawa bulw: Przed posadzeniem możesz zastosować zaprawę fungicydową do cebul i bulw. To tworzy barierę ochronną.
* Fungicydy profilaktyczne: W bardzo wilgotnych warunkach lub przy wcześniejszych problemach można stosować fungicydy profilaktycznie, zgodnie z zaleceniami producenta.

Szkodniki:
* Przędziorki: Drobne pajęczaki, powodujące żółknięcie i brązowienie liści, tworzące delikatną pajęczynę. Sprzyja im suche powietrze.
* Mszyce: Małe, zielone, czarne lub czerwone owady, żerujące na młodych pędach i pąkach.
* Wełnowce: Pok